De Nederlandse techsector staat bekend om haar innovatieve en ondernemende geest, maar een vergelijking met Silicon Valley blijft vaak uitblijven. Terwijl Amerikaanse startups met hun disruptieve ideeën wereldwijde impact creëren, lijkt Nederland zich te beperken tot een netwerk van gespecialiseerde bedrijven die elkaar aanvullen, maar niet altijd samenwerken. Dit fenomeen, dat we de “zombie-economie” kunnen noemen, sluit zich aan bij een groeiend aantal landen waar technologie niet alleen groeit, maar ook langzaam sterft door gebrek aan schokkende disruptie. Op op de site ontdekken we hoe Nederland met zijn focus op traditionele sectoren en overbodige bureaucratie zijn kansen op innovatie en concurrentievermogen versmalt.
De term “zombie-economie” is niet nieuw, maar in Nederland lijkt het fenomeen nog steeds onzichtbaar. Terwijl landen als Israël, Zuid-Korea en Finland met hun agressieve innovatiestrategieën en steun aan ondernemerschap wereldwijd aan het voorbijkomen zijn, blijft Nederland zich verdiepen in een mix van high-tech en traditionele industrieën. Een voorbeeld hiervan is de rol van de Nederlandse overheid in het ondersteunen van high-tech bedrijven. Volgens de Nederlandse Technologiebeurs (NTB) investeert de overheid sinds 2015 jaarlijks zo’n 350 miljoen euro in innovatieprojecten, maar de vraag is of deze investeringen voldoende zijn om de gewenste disruptie te veroorzaken. In vergelijking met de Verenigde Staten, waar de overheid jaarlijks zo’n 130 miljard dollar investeert in onderzoek en ontwikkeling, lijkt de Nederlandse steun relatief bescheiden.
Een ander aspect van de Nederlandse zombie-economie is de gebrekkige samenwerking tussen verschillende sectoren. In de Verenigde Staten zijn er initiatieven zoals Y Combinator en Techstars die startups ondersteunen en hen helpen om snel te groeien door middel van mentoring, netwerken en investeringen. In Nederland zijn dergelijke platforms minder prominent. Wel is er de Nederlandse Technologiebeurs, maar deze is vooral gericht op het organiseren van evenementen en het verbeteren van de visibiliteit van Nederlandse technologiebedrijven. Dit leidt tot een situatie waarin bedrijven vaak op zichzelf uit moeten komen en niet altijd de juiste connecties hebben om hun ideeën te verwezenlijken. Een voorbeeld hiervan is het Nederlandse bedrijf NXP Semiconductors, dat al decennia een wereldleider is in de semi-conductorsector, maar nog steeds niet in staat is om zich te ontwikkelen tot een disruptieve speler in de techsector.
De economische gevolgen van deze stagnatie zijn duidelijk te zien in de exportcijfers. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bedroeg de exportwaarde van de Nederlandse techsector in 2022 zo’n 25 miljard euro, maar dit getal is niet toereikend om de concurrentiepositie van Nederland te versterken. In vergelijking met landen als Duitsland, waar de techsector een exportwaarde van 120 miljard euro heeft, blijkt Nederland achteruit te blijven. De exportwaarde van de Duitse techsector is niet alleen hoger, maar ook groeit deze sector sneller. Dit kan worden toegeschreven aan de focus van Duitsland op innovatie en het investeren in onderwijs en onderzoek.
Bureaucratie speelt een grote rol in het vertragen van de Nederlandse innovatie. De Nederlandse overheid is bekend om haar complexe regelgeving en langdurige procedurele processen. Volgens een onderzoek van de Universiteit van Amsterdam in 2022 kost het gemiddelde Nederlandse bedrijf gemiddeld 120 uur per jaar om zich aan te passen aan nieuwe wetten en regelgeving. Dit vertraagt niet alleen de groei van startups, maar zorgt ook voor een gebrek aan flexibiliteit die essentieel is voor disruptieve innovatie. Een voorbeeld hiervan is het moeilijk om nieuwe technologieën te implementeren in de overheid, wat leidt tot een gebrek aan innovatie binnen de publieke sector.
Om de Nederlandse techsector te veranderen, is het noodzakelijk om de focus te verleggen van traditionele sectoren naar disruptieve innovatie. Dit kan worden bereikt door het investeren in onderwijs en onderzoek, het verlichten van bureaucratie en het creëren van een netwerk van ondernemers die samenwerken aan disruptieve projecten. Een voorbeeld hiervan is het initiatief van de Nederlandse overheid om meer aandacht te besteden aan het onderwijs in de techsector. In 2023 is er een nieuwe wet aangenomen die ertoe leidt dat scholen meer aandacht moeten besteden aan technologische vaardigheden. Daarnaast kan het verlichten van bureaucratie door de overheid de innovatie versnellen. Een voorbeeld hiervan is het initiatief van de Nederlandse overheid om de procedure voor het verkrijgen van subsidies te vereenvoudigen.
- Nederland investeert jaarlijks zo’n 350 miljoen euro in innovatieprojecten, in vergelijking met de Verenigde Staten die 130 miljard dollar investeert.
- De exportwaarde van de Nederlandse techsector bedroeg in 2022 zo’n 25 miljard euro, in vergelijking met Duitsland met een exportwaarde van 120 miljard euro.
- Gemiddeld kost het Nederlandse bedrijf 120 uur per jaar om zich aan te passen aan nieuwe wetten en regelgeving.
- NXP Semiconductors, een wereldleider in de semi-conductorsector, heeft zich niet ontwikkeld tot een disruptieve speler in de techsector.
- De Nederlandse overheid heeft moeite om nieuwe technologieën te implementeren in de publieke sector.
De Nederlandse zombie-economie is een uitdaging die niet alleen de techsector maar ook de hele economie bedreigt. Het is tijd om de focus te verleggen naar disruptieve innovatie en samen te werken aan het veranderen van de huidige situatie. Door investeringen in onderwijs en onderzoek, het verlichten van bureaucratie en het creëren van een netwerk van ondernemers, kan Nederland zich weer veranderen in een land dat innovatie en ondernemerschap belooft.